تعداد رکعات نماز تراویح در پرتو نصوص شرعی و فقه اسلامی

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات
تاریخ انتشار: 5ام رمضان المبارک 1441 هجری مطابق با 28.04.2020تراویح۲
مقدمه
ماه رمضان از بهترین ماه‌های سال است که عبادت در آن، ارزش بیشتری در نزد الله متعال دارد. از جمله عباداتی که در این ماه سنت شده و مؤمنان به اقامۀ آن می‌پردازند، نماز تراویح است که این ماه مبارک را بیشتر با شأن و شکوه می‌سازد.
یکی از مواضع اختلاف در میان امت اسلامی و به‌خصوص در دورۀ معاصر، که مربوط ماه رمضان می‌باشد، تعداد رکعات نماز تراویح است که گاهی متأسفانه به اختلاف نزاع، منجر شده است. بیشتر اهل سنت، تعداد رکعات تراویح را بیست رکعت می‌دانند و بدان عمل می‌کنند و بر این روش سخت پایبنداند. شماری هم هشت رکعت می‌خوانند و فقط بر این روش پافشاری می‌دارند. عده‌یی از طرفین، روش خود را مشروع و روش دیگر را بدعت و خلاف سنت، می‌دانند و با پافشاری بر نظر خود، زمینۀ اختلاف نزاع در میان امت اسلامی را فراهم می‌سازند.
تعداد زیادی از مردم ما نیز از این ناحیه، دچار تردد و نگرانی می‌شوند و روز تا روز، نزاع دامن زده می‌شود. این اخلاف نظر، گاهی به حدی رسیده که به زد و خوردهای فزیکی منجر شده و مناقشات به منازعات و بغض و عداوت کشیده است. تعدادی از مردم جامعۀ اسلامی، همراه با اخلاصی که دارند، از جانبین می‌پندارند که گویا جز روشی که آنان به ادای نماز تراویح می‌پردازند، روش دیگری جواز ندارد. اندیشۀ عدم جواز روش‌های دیگر، حتی ذهن و فکر تعدادی از امامان مساجد را نیز در بر گرفته است؛ چه شاید کمتر مطالعۀ دقیق و فراگیر در این زمینه داشته باشند.
در این مقاله به بیان دیدگاه فقها در این مورد پرداخته می‌شود و راه حل این اختلاف که گاهی به نزاع کشیده ارائه خواهد شد. Continue reading

نگاهی بر نقد تفکر تاریخی دین و صور بلندی بنام روشنفکری دینی

ترکیز بر اهم نکات مقالات برخی مدعیان روشنفکری دینی در نقد اینکه وباء ( در زمان ما : کرونا ) تأثر دوسویه دارد کوانتم
یعنی رحمت و عذاب بودن آن در رابطه با اسلام یا ایمان و کفر
نویسنده و نقاد: عبدالبصیر صهیب صدیقی
بخش دوم:
تاریخ انتشار : 15.04.2020
بر برخی نکات یاداشت شده و برگرفته از افکار و ذهنیت های مدعیان روشنفکری دینی از این صفحه و آن صفحه که به شکل فهرستی تنظیم شدند ، بحث در حد کفاف طرح ریخته شد ودر شکل و صورت بخش اول تقرر حضوری اش را در خانوادۀ رسانه‌های انترنیتی تثبیت کرد و بحث بر برخی نکات دیگر ، ازنکات یاداشت شده مطابق فهرست به بخش دوم مؤکول شد . در یک جمع‌بندی منسجم‌تر و کلی‌تر بر ذهنیت و افکار مدعیان روشنفکری دینی جامعۀ ما ، مطابق با نکات فهرست شده از ذهنیت و افکار مدعیان روشنفکری دینی سه عرصه نمایان و هویدا است که این عرصه ها عبارتند از:
1. عرصۀ کلامی که نوعی رابطۀ ارگانیک با فلسفه دارد.
2. عرصۀ حدیثی و روائی.
3. عرصۀ عرفانی در رابطه با ساینس ( با چاشنی فزیک کوانتم )
عرصۀ کلامی و فلسفی دیدگاه مدعیان روشنفکری دینی به حد کفاف و مقتضی در بخش اول پرداخته شد ، بحث بر عرصۀ حدیثی و روایی و عرصۀ عرفانی با چاشنی فزیک کوانتم و به انظمامیت درآوردن این دو عرصه در بخش دوم طرح ریخته شد و وعده داده شد .
مدعیان روشنفکری دینی جامعۀ ما در قطار ساختن و ردیف کردن واژه‌ها و لغت‌ها مهارت زیاد دارند و واژه ها را در سخن گفتن های شان ، در اسناد نوشتاری شان چنان بکار می‌برند که برخی از کم سوادی و کم دانی فکر می‌کنند یا گمان می‌برند که این مدعیان روشنفکری دینی مشعل های نورانی کوی و برزن معرفت اند و می‌توان دست در دست آن‌ها داد و بر تاریکی ها چیره شد .
با کمی تأمل هر کم خوان و کم سواد هم می‌تواند که بر عوج و کجی افکار این‌ها و متضاد اندیشی این مدعیان روشنفکری دینی جامعۀ ما پی برند و شارلتان بازی‌های شانرا در بازی باکلمات و واژه‌ها دریابند.
همانگونه که در بخش اول این عنوان یک نقد کارا به انظمامیت رسید ، در بخش دوم این عنوان نیز قصد و آهنگ این شد تا با یک نقد علمی و اثر گذار نشان دهیم که در تاریکستان جهان مشعلداران و چراغ بدستان کیانند و پاسبانان تاریکی ها و تاریک نشینان کیانند . Continue reading

{مکثی بر یک مقاله} ( در رابطه با رحمت و عذاب وباء )

نویسنده و نقاد : داکتر محمدالله صخرهکرونا
تاریخ انتشار : 12.04.2020

الحمد لله والصلوة والسلام علی رسول الله
مقالهء را زیرعنوان” آیا کرونا رحمت الهی است” ازیکی صاحب قلمان محترم خواندم که البته در این باب بویژه درجامعهء افغانی بسیار گفته ونوشته شده است، ولی از اینکه نویسندهء محترم هم صاحب منصبِ رفیع دپلماسی اند وهم دارای ثقل فرهنگی در گوش مسند نشین قدرت اند،وهم از اینکه در نوشتهء خود نتیجهء کوبنده وعصمت شکنندهء را مترتب ساخته اند که معقول نیست،لازم دیدم ازکنارمقالهء مذکور بی التفات نگذرم ونکاتی را زیرعنوانِ ملاحظات تذکر دهم.تا به تعبیر مولوی لبیکی به صدای حقِّ مغدور باشد:
تو مرا چون برّه دیدی بی شبان
تو گمان بردی ندارم پاسبان.
از اینکه مقالهء مذکور در ارایهء مقصود خود ماهرانه قالب کاری شده است خوانندهء فاقد المطالعه یا ناقص المطالعه از لابلای ان به اعتقاد اسلامی چنان میبیند که بار دوشی باشد چه رسد به اینکه خوانندهء مذکور همت کند وکمر مقایسه بربندد و خصائص توحید اسلامی را که سرامد ادیان است ومفاهیم ارزشمند اسلامی را که ضامن ترُفع انسان از تنزل در بهیمیت است درک کند. Continue reading

نگاهی بر نقد تفکر تاریخی دین و صور بلندی بنام روشنفکری دینی

ترکیز بر اهم نکات مقالات برخی مدعیان روشنفکری دینی در نقد اینکه وباء ( در زمان ما : کرونا ) تأثر دوسویه دارد یعنیگ گ گ رحمت و عذاب بودن آن در رابطه با اسلام یا ایمان و کفر.

نویسنده : عبدالبصیر صهیب صدیقی
تاریخ انتشار : 11.04.2020
بخش اول :

این روز ها که ویروس کرونا و شیوع مرض زائی این ویروس سراسر جهان را درنوریده و یک آسیب جهانی را رقم زده است که این آسیب بیشتر از همه صحت و سلامتی انسان‌ها را در وسعت بسیار زیاد و گسترده تحت تأثیر قرار داده و در حد تقریباً 2 فیصد مرگ و میر ها را به حیث یک پدیدۀ محسوس و غیر قابل انکار در برابر دید علمی و دید انسان قرار داده است که بشریت خود در برابر شیوع این ویروس و بیماری نأشی از آن به عجز تمام زانو زده است.
اثرات آن در اجتماع هم محسوس است و آن اینکه جنب و جوش اجتماعی در باهم بودن‌ها به عنوان یکی از تدابیر مهار کننده در سراسر جهان مختومه اعلان شده است ، سیستم تعلیمی در خانه ها محصور شد ، اثرات بد آن بر سیستم افتصادی جوامع بشری همانقدر برجسته و چشمگیر است که در عرصۀ صحت و یا هم شاید هم زیاد تر ازآن زیرا جهان به یک بحران جدی اقتصادی مواجه است که نه مسلمان و نه غیر مسلمان نه مسیحی و نه هم یهودی ، نه فقیر و نه امیر و نه دارا بی تأثیر مانده اند و یا می‌مانند .
در چنین اوضاع و احوال همیشه دیده می‌شود و دریافته می‌شود که دین ستیزان علیه و بر ضد تعلیمات دینی و اعتقادات دینی در محکمۀ بنام عقل اقامۀ دعوا می‌کنند و با فراهم سازی شهودی از جنس و نوع و فصل ماتریالیزم و دلایل پینه و وصله از ساینس ، دین و اعتقاد دینی را به صورت کل محکوم می‌کنند که عمده هدف دین ستیزان جوامع شرقی دین مقدس اسلام است و این حالات را شرایط مساعد و خوب برای طرد اعتقادات و باور های دینی میداندد و لحظۀ را هم در این تلاش از دست نمی دهند. درین بحبوبه شیپورها و صور های دیگر به گوشها می‌رسند که خود را روشنفکری دینی می‌خوانند و گویا بر حال زار دین دل می سوزانند و از دین دفاع می‌کنند تا هم دین ستیزان را مجاب کنند و هم به گفتۀ خود شان باورمندان سنتی دین را مجاب سازند.
در این گیرودار بنده هم به عنوان یک نویسنده که از محیط وپیرامون خود تأثر می‌پذیرم ، با مواضع و طرز فکر مشخص دینی خود قدم به عرصۀ دلایل گذاشتم تا با نقد دیدگاه‌های همدیگر گفتمان دینی را بارور سازیم. Continue reading

دعاء و مفهوم آن

نویسنده : عبدالبصیر صهیب صدیقی
تاریخ انتشار : 07.04.2020

دعاء و دعاء کردن لحظه به لحظۀ زندگی یک مسلمان را میسازد ، عنصر و پا پاربن مهم و اهم زندگی فردی و اجتماعی مسلمان است ، دعاء الهم و الحزندعاء روح را صیقل میدهد واز زنگ زدگی ذهنی رهائی می‌بخشد ، اطمئیان و ثبات را در زندگی متحول و متغییر به بار می آورد و با دعاء دستان نیازمند انسان از رحمت الله تعالی پر می‌گردد ، بخصوص درین شرایط دشوار که ویروس کرونا سایۀ معضل ساز و مرگبار را بر بشریت گسترانده است برای یک مسلمان تمسک به دعاء اهمیت بیشر دارد.

الدُّعَاءُ ھُوَ الْعِبَادَۃُ قَالَ رَبُّکُمُ ادْعُوْنِیْ اِسْتَجِبْ لَکُمْ ۔ (عن نعمان بن بشیر و انس بن مالک رضی الله عنه )

ترجمه : دعاء عبادت است و فرمان پروردگار تان است.
در ترمذی حدیث دیگری هم روایت شده است به این الفاظ که ( الدعاء مخ العبادۃ ) ، ترجمه آن این است که : دعاء مغز عبادت است ). Continue reading