مقدمۀ بر تفسیر تدبر القرآن

 

مفسر و نویسنده : مولانا امین احسن اصلاحی

ترجمه از : عبدالبصیر صهیب صدیقی

بخش پنجم

تاریخ انتشار : 28.05.2019

3 ـ تفاسیرالهم

در کتاب‌های تفسیر بالعموم سه تفسیر را مدنظر دارم که عبارتند از تفسیر ابن جریر رحمه الله علیه ، تفسیر امام رازی رحمه الله علیه و تفسیر زمخشری رحمه الله علیه ، مجموعۀ اقوال سلف تفسیر ابن جریر رحمه الله علیه است ، قیل و قال و موشگافی های عقلی متکلمین در تفسیر کبیر از امام رازی رحمه الله علیه قابل وصول است ، مسائل مربوط به نحو و اعراب در تفسیر کشاف از زکخشری قابل دریافت است، این تفاسیر از آغاز زندگی فکری من مورد مطالعه من بوده‌اند و لاکن در زمان نوشتن به طور خاص یک نگاه ضرور به آن‌ها می‌اندازم و به کتاب‌های دیگر تفسیری در صورت ضرورت و باز کردن کامل معضلی رجوع کرده‌ام ، نوعیت استفادۀ من از این کتاب‌ها به گونۀ بوده است که به صورت مجرد بر اقوال آن‌ها اعتماد نکرده‌ام بکله قولی از آن‌ها را اخذ کرده‌ام که با اوصول در انطاباق بوده است طوریکه قبلاً تذکر رفت. Continue reading

lمقدمۀ بر تفسیر تدبر القرآن

نویسنده : مولانا امین احسن اصلاحی

ترجمه از : عبدالبصیر صهیب صدیقی

بخش چهارم

تاریخ انتشار : 19.05.2019

1 ـ تفسیر قرآن با قرآن

چیزی سومی که در این تفسیر به طور اصول مد نظر قرار دارد آن این است که تفسیر قرآنکریم را به مدد خود قرآنکریم tada9باید محقق ساخت ، قرآن کریم به این الفاظ تعریفی از خود ارائه میدهد :

ٱللَّهُ نَزَّلَ أَحۡسَنَ ٱلۡحَدِيثِ كِتَـٰبً۬ا مُّتَشَـٰبِهً۬ا مَّثَانِىَ تَقۡشَعِرُّ مِنۡهُ جُلُودُ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّہُمۡ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمۡ وَقُلُوبُهُمۡ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ‌ۚ ذَٲلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَہۡدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ‌ۚ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُ ۥ مِنۡ هَادٍ (٢٣)

ترجمه : ( 23 ) خداوند بهترین سخن را نازل کرده است، کتابی که (آیاتش) متشابه (= همانند یکدیگر، و) مکرر است‘که از (شنیدن) آن پوستهای کسانی که از پروردگارشان می ترسند، به لرزه می افتد، آنگاه پوستهایشان و دلهایشان با یاد خدا نرم می شود (و آرام می گیرد) . این هدایت خداست که هر کس را بخواهد با آن هدایت می کند، و هر کس را که گمراه سازد، پس برای او هیچ هدایت کننده ای نخواهد بود.

بدین ترتیب قرآنکریم بار بار این را واضح ساخته است که الله تعالی حکمت خود را و آیات و نشانه هایش را به اشکال گوناگون و در آرایش های ادبی متفاوت اظهار میدارد و برای آن لفظ یا واژه « تصریف » را قرار داده است که به معنی گردش دادن است.

هر تلاوت کنندۀ قرآنکریم میداند که یک مضمون در سوره‌ها متعدد بار بار آمده است ، هر مبتدی می‌داند که تکرار یک مضمون است در سوره‌های متعدد قرآنکریم. Continue reading

مقدمۀ بر تفسیر تدبر القرآن

نویسنده : مولانا امین احسن اصلاحی

ترجمه : از عبدالبصیر صهیب صدیقی

بخش سوم

تاریخ انتشار : 16.05.2019

من حیث المجموع نظام قرآنکریم:

آنچه قبل ذکر گردید ، متعلق به نظم درونی هر سورۀ مبارکه است ، یعنی هر سورۀ مبارکه وحدت مستقل است که حامل Famعنوان مختص بخود است به همینگونه دارای موضوع مختص بخود یا عمود است که تمام اجزای سورۀ مبارکه استوار به همان عمود سورۀ مبارکه اند و در ارتباط ناگسستنی با عمود سورۀ مبارکه قرار دارند. حال در این راستا گامی به پیش می نهیم و می‌خواهم بگویم که در کل قرآنکریم نظم بخصوصی دارد که از یک نگاه این نظم ظاهر و آشکارا قابل فهم است و اما از دید دیگر این نظم در قرآنکریم مخفی است و با غور و تدبر قابل فهم است.حال به هردو گونه این نظم یعنی هم نظم آشکار و هم نظم مخفی در قرآنکریم می‌پردازیم تا آن‌ها را روشن سازیم: Continue reading

مقدمه ای بر تفسیر تدبرالقرآن

مقدمۀ بر تفسیر تدبر القرآن

نویسنده : مولانا امین احسن اصلاحی

ترجمه از : عبدالبصیر صهیب صدیقی

بخش دوم

امام رازی رحمه الله علیه در تفسیر آیۀ مبارکۀ 44 سورۀ مبارکۀ فصلت / حم السجده ( وَلَوۡ جَعَلۡنَـٰهُ قُرۡءَانًا أَعۡجَمِيًّ۬ا لَّقَالُواْ F. tadaborلَوۡلَا فُصِّلَتۡ ءَايَـٰتُهُ ۥۤ‌ۖ ءَا۠عۡجَمِىٌّ۬ وَعَرَبِىٌّ۬‌ۗ قُلۡ هُوَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ هُدً۬ى وَشِفَآءٌ۬‌ۖ وَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ فِىٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٌ۬ وَهُوَ عَلَيۡهِمۡ عَمًى‌ۚ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ يُنَادَوۡنَ مِن مَّكَانِۭ بَعِيدٍ۬ (٤٤))

ترجمه : ( ( 44 )   و اگر آن را قرآنی عجمی (= غیر عربی) قرار می دادیم، یقیناً مـی گفتندچرا آیاتش روشن (و واضح) نیست؟! آیا (قرآن) عجمی است، و (مخاطب آن) عربی است؟بگواین (قرآن) برای کسانی که ایمان آوردند، هدایت و شفاست، و کسانی که ایمان نمی آورند، در گوشهایشان سنگینی است، و آن (قرآن) برایشان (مایه) کوری است، آنان (همچون کسانی اند که گـویا) از جـایی دور ندا داده مـی شوند».) ، می‌نویسد :

« مردم می‌گویند که این آیۀ مبارکه به جواب مردمی نازل شده است که از راه شرارت می‌گفتند که اگر قرآن کریم به کدام زبان عجمی نازل می‌شد بهتر بود»

لاکن نزد من ( مولانا اصلاحی ) اینگونه حرف‌ها ظلمی سختی است بر کتاب الهی ، معنی این حرف و حدیث ها این استکه آیات مبارکۀ قرآنکریم عاری از ربط و ارتباط با همدیگر اند یعنی ربط و تعلقی باهم دیگر ندارند ، در حالیکه این‌گونه حرف‌ها در مورد قرآنکریم اعتراض بزرگی است که روا داشته می‌شود ، درین صورت اعتقاد به اعجاز قرآنکریم تو به کنار ، حتی به مشکل می‌توان آنرا یک کتاب منظم دانست. Continue reading

مقدمه ای بر تفسیر تدبر قرآن

نویسنده : مولانا امین احسن اصلاحی

ترجمه از : عبدالبصیر صهیب صدیقی

بخش اول

تاریخ انتشار :05.05.2019Download

تذکر : در فکر و اندیشۀ آن بودم تا رمضان المبارک را با تقدیم تحفۀ به هموطنان عزیز و همزبانان فرهیخته تبریک و تهنیت بگویم .

به رمضان المبارک اندیشیدم و به فرضیت آن و اهمیت آن با جنان اهمیتی که الله تعالی در یک حدیث مبارک قدسی می‌فرماید الصوم لی و انا اجزی به ، به دو گونه معنی یعنی ، از یک نگاه ( صوم برای من است و من خود پاداش آنرا میدهم و یا صوم برای من است و من خود پاداش آن هستم ) ، آری رمضان المبارک ماهی مبارکی است که قرآنکریم در این ماه مبارک نازل شده ( إِنَّآ أَنزَلۡنَـٰهُ فِى لَيۡلَةِ ٱلۡقَدۡرِ (١وَمَآ أَدۡرَٮٰكَ مَا لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ (٢لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ خَيۡرٌ۬ مِّنۡ أَلۡفِ شَہۡرٍ۬ (٣تَنَزَّلُ ٱلۡمَلَـٰٓٮِٕكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيہَا بِإِذۡنِ رَبِّہِم مِّن كُلِّ أَمۡرٍ۬ (٤سَلَـٰمٌ هِىَ حَتَّىٰ مَطۡلَعِ ٱلۡفَجۡرِ (٥))

و از این جهت مناسب دانستم که ترجمۀ این مقدمه را که پر از نکات ظریف و باریک معارف قرآنی است غرض مطالعه به عزیزان تقدیم دارم ، البته ناگفته نماند که هر کار بشری محاسن و معایب خود را دارد و همین امر است که محرکی است برای سروسامان دادن نقد و در این ارتباط از همۀ دوستان تقاضا بعمل می‌آورم تا این مقدمه را با دید نقاد و عقل وقاد مطالعه کنند و نظریاتشان را با ویبسایت تحلیل شریک سازند.

اراده نبود تا مقدمه ای بر این کتاب رقم زده شود. خیلی قبل کتابی را معنون به تدبر قرآن به رشته ای تحریر در آورده بودم که غالباٌ دو سه ایدیشن یا چاپ آن شایع شد، آن کتاب را به این مقصد و هدف نوشته بودم که به حیث یک مقدمه بر تفسیری که قرار بود بنویسم در تظر گرفته شود. فصد بر آن بود که آن کتاب که به تدبر قرآن معنون شده بود در شروع تفسیر آورده شود و وقتی که برین کتاب چون مقدمه ای بر تفسیر نظر انداخته شد معلوم شد که به دلیل اینکه وقت زیادی برآن گذشته بود کمی و کاستی های آن آشکارا به نظر می آمد و در بعضی موارد اطاله غیر ضروری کلام را نیز نشان میداد. Continue reading